Omgeving / Edam

Ligging

Alle forten in de Stelling van Amsterdam hadden uiteraard een strategische positie. Maar die van het Fort bij Edam was een bijzondere. Het lag immers aan het noordoostelijke uiteinde van de Stelling pal aan de Zuiderzee die toen nog in open verbinding stond met de Waddenzee en de Noordzee.

Het oude stadje Edam zelf ligt een kilometer meer landinwaarts.

Historie

Edam is een middeleeuws stadje dat tot de vijftiende eeuw zijn buitenhaven had in de zuidelijker gelegen monding van het riviertje de Ye dat nog altijd dwars door Edam (Yedam) stroomt en daar werd afgedamd ter bescherming van het achterland tegen het zeewater.


’t Huis De Meeuwen, Zeevangsdijk. (Foto: Stichting Fort bij Edam)
In de vijftiende eeuw bleek de diepgang van de oude buitenhaven te gering geworden voor de groter wordende schepen. Er werd een nieuwe buitenhaven aangelegd ten oosten van Edam. Deze werd voorzien van moderne sluizen en werd via een nieuwe vaarverbinding (het Oorgat) verbonden met de oude binnenhavens. De monding van de Ye werd afgedamd waar nu Volendam (Veulendam) ligt.

 

Edam kende al in de Middeleeuwen vestingwallen en poorten. Ze zijn nooit echt nodig geweest.

In de Tachtigjarige oorlog bijvoorbeeld bleven de Spanjaarden liever weg uit het moerassige Waterland en zochten hun weg naar Alkmaar via Haarlem en de duinrand.

In de Franse tijd werden de vestigwallen versterkt met bakstenen versterkingen en voorzien van vast geschut. De vijand heeft evenwel nooit aan de poorten van Edam gestaan.

Heden


Kwakelbrug met Speeltoren, Edam.
(Foto: Stichting Fort bij Edam)
De vijf Edamse poorten zijn helaas verdwenen, net als de Franse vestingversterkingen, maar de vestingwallen zijn er nog altijd. En wat ook is gebleven: de oude binnenhavens en het middeleeuwse stratenpatroon van Edam. En de historische patriciërsgebouwen met hun prachtige gevels en tuinen.

 

De Edamse oude stad is nu een beschermd cultuurgoed dat een bezoek meer dan waard is.

Voor details: zie de website van de VVV in Edam.

WINTER-OPENSTELLINGEN 2016-2017
 
FEBRUARI 2017

 
woensdag 15 februari
10.30 u – 15.00 u
 
woensdag 22 februari
10.30 u – 15.00 u
  
  
25 Februari: Vogelhuisjes timmeren
Op zaterdag 25 februari kunnen jongens en meisjes weer vogelhuisjes timmeren in het fort, o.l.v. de vrijwilligers. Ouders zijn ook welkom om te assisteren. Tijd: 13.00 uur tot ongeveer 15.00 uur. Er liggen 15 pakketten klaar. Wel graag eerst opgeven bij info@fortbijedam.nl  met vermelding van naam kind en leeftijd. Twee kinderen kunnen ook samen een huisje maken. De prijs is € 5,- per vogelhuisje.
 
 
MAART 2017
 
woensdag 1 maart
10.30 u – 15.00 u
 
woensdag 8 maart
10.30 u – 15.00 u
 
woensdag 15 maart
10.30 u – 15.00 u
 
woensdag 22 maart
10.30 u – 15.00 u
 
woensdag 29 maart
10.30 u – 15.00 u
 
 
Informatie en reserveringen: info@fortbijedam.nl
 
N.B.: Bij alle openstellingen zijn gidsen beschikbaar voor rondleidingen. Bezoekers kunnen ook m.b.v. een korte beschrijving op eigen gelegenheid het fort verkennen.